Cách chơi cờ caro giỏi hơn: 12 mẹo dễ áp dụng

Bạn nên sửa dần từng thói quen, đừng sửa hết một lúc. Các mẹo dưới đây xếp theo diễn biến của một ván, từ đầu ván, giữa ván, lúc phải phòng thủ tới cách luyện tập. Mẹo nào bạn cũng dùng được ngay từ ván tới.

Cách đọc tọa độ trong các hình xem ở bài luật chơi cờ caro. Các thế cờ đều theo luật mặc định của cocaro.net, tức bàn 15x15 và có luật chặn hai đầu.

Mẹo chơi caro đầu ván

1. Đánh ở giữa bàn

Mỗi ô có một số cách nối 5 đi qua nó, theo hàng ngang, hàng dọc và hai đường chéo. Ô có càng nhiều cách nối 5 đi qua thì quân đặt ở đó càng có nhiều đường để góp vào 5 quân thắng. Càng lùi về phía góc, số cách này giảm càng nhanh.

ABCDEFGHI

123456789

Ở H8, mỗi hướng có 5 cách, bốn hướng cộng lại là 20. Ở B2, hàng ngang, hàng dọc và một đường chéo chỉ còn 2 cách mỗi hướng, còn đường chéo kia bị góc bàn cắt cụt nên không có cách nào. Đặt quân đầu tiên ở B2 là mất hơn hai phần ba số cách nối 5 so với một quân ở giữa.

Đánh ở giữa bàn không có nghĩa là phải đúng ô H8. Trên bàn 15x15, cả vùng 49 ô từ E5 tới K11 đều có đủ 20 cách. Trên bàn 19x19, vùng đó rộng 121 ô, từ E5 tới O15. Ra ngoài vùng này thì số cách mới bắt đầu giảm. Với luật chặn hai đầu, mép bàn còn tính như một quân chặn, nên đường nào chạm tới mép coi như đã bị chặn sẵn một đầu.

Nếu đi trước thì bạn đặt quân đầu ở giữa bàn, còn nếu đi sau thì đặt quân sát quân đầu của đối thủ, ngay cạnh hoặc chéo một ô. Các cách mở ván cụ thể có ở bài khai cuộc cờ caro.

2. Đánh liền khối, đừng rải quân

Có người rải quân khắp bàn cho đối thủ khó đoán, nhưng làm vậy thì quân nào cũng đứng một mình, đối thủ không cần chặn mà bạn cũng không dựng được đường 3 nào.

Lý do là hai quân cùng hàng càng gần nhau thì càng có nhiều cách nối 5 đi qua cả hai, tức là chúng càng dễ cùng góp vào 5 quân thắng:

Hai quân cùng hàng mà ở giữa có từ 4 ô trở lên thì không còn cách nối 5 nào đi qua cả hai. Vì vậy quân mới nên đứng sát khối cũ hoặc chỉ cách một ô, theo hàng hoặc theo đường chéo, để nó có nhiều cách nối 5 chung với các quân khác của bạn.

Đánh liền khối còn có lợi khi phòng thủ, vì quân đặt xuống để chặn thường ở ngay cạnh quân cũ, nên chặn xong bạn có thêm một đường 2 quân để dùng về sau. Người chơi giỏi thường đặt quân thành khối, ít khi để quân nào đứng lẻ.

3. Nước nào cũng nên góp cho hai đường

Quân chỉ góp cho một đường thì đối thủ chặn một nước là xong. Quân góp cho hai đường thì đối thủ phải chọn chặn một đường. Nước đôi, tức một nước tạo hai đe dọa cùng lúc mà đối thủ chỉ chặn được một, cũng từ đây mà ra.

Trước khi đặt quân, bạn đếm xem ô đó nằm trên bao nhiêu đường đã có quân mình. Một đường là bình thường, hai đường là tốt, còn ba đường là ô nên nhắm tới. Ô đáng giá nhất thường là chỗ hai đường của bạn cắt nhau, hoặc chỗ vừa nối đường của bạn vừa chặn đường của đối thủ. Hình ở mẹo 5 có một ô như vậy. Người chơi giỏi ít khi thắng nhờ một nước bất ngờ. Họ thắng vì nước nào cũng làm được hai việc.

Giữa ván: giữ thế chủ động

4. Nhìn cả bốn hướng, nhất là đường chéo

Đường kẻ trên bàn chạy theo hàng ngang và hàng dọc, nên mắt cũng quen dò theo hai hướng đó. Đường chéo cắt xiên qua các ô nên khó thấy hơn hẳn, nhất là khi bàn đã nhiều quân. Nhiều ván thua bắt đầu từ một đường chéo bị bỏ sót.

DEFGHIJKLMN

4567891011121314

O đi tiếp

Hai quân O ở I8 và H9 đứng sát X, nhìn qua tưởng đã giữ được khu này. Nhưng ba quân X ở H8, I9, J10 là một đường 3 chéo chưa bị chặn. Nếu O đánh chỗ khác thì X đánh A hoặc B thành đường 4 chưa bị chặn, và lúc đó O không chặn được nữa. Vì vậy lượt này O phải chặn một trong hai đầu trước mọi việc khác.

Mỗi khi đối thủ đặt quân, bạn nên tập dò bốn đường đi qua quân đó, gồm hàng ngang, hàng dọc và hai đường chéo, mỗi đường nhìn 4 ô về mỗi phía. Việc này mất vài giây mỗi lượt nhưng giúp bạn ít khi bị bất ngờ.

5. Đếm ô trước khi dựng đường

Với luật chặn hai đầu, 5 quân bị chặn cả hai đầu thì không tính thắng, và mép bàn cũng tính là chặn. Vì vậy một đường chỉ thắng được khi giữa hai quân chặn còn ít nhất 6 ô, tính cả ô trống lẫn ô đã có quân của bạn. Đếm ô trước khi dồn quân vào một đường thì bạn khỏi phí nước.

DEFGHIJKLMN

2345678910111213

X đi tiếp

Hai cột trông giống nhau, đều có ba quân X liền nhau và hai đầu còn trống. Nhưng cột H có quân O ở H4 và H10, ở giữa chỉ có 5 ô từ H5 tới H9. X có lấp kín cả 5 ô thì 5 quân đó vẫn bị chặn cả hai đầu, nên đánh thêm vào cột H để kéo dài đường này là phí. Cột J có 6 ô từ J5 tới J10, nên X còn chỗ cho 5 quân có một đầu trống.

Nếu chơi luật tự do thì cột H vẫn sống, nên trước khi đếm, bạn phải biết mình đang chơi luật nào. Cách đếm khi đường chạm mép bàn có ở bài luật chặn hai đầu.

Ở thế này X có hai cách thắng. Cách thứ nhất ở cột J. X đánh J9 là có đường 4 từ J6 tới J9 với hai ô thắng là J5 và J10, vì 5 quân ở vị trí nào cũng còn một đầu trống. Cách thứ hai là ô A (I7). Ô này nằm trên ba đường của X cùng lúc: hàng 7 (H7, I7, J7) và hai đường chéo (H6, I7, J8 và J6, I7, H8). X đánh A là có ba đường 3 chưa bị chặn một lúc và O không chặn kịp, đúng như mẹo 3 đã nói.

6. Để dành đường 4, dùng đúng lúc

Có những nước ép nên để dành, chưa nên đánh ngay. Ba quân bị chặn một đầu trông vô hại, nhưng thêm một quân là thành đường 4 và đối thủ phải chặn ngay. Nước ép đó chỉ dùng được một lần, nên nếu đánh ra lúc không cần thì đối thủ chặn một nước là bạn mất nó.

Có hai lúc nên dùng: khi chuỗi đường 4 liên tiếp dẫn tới thắng, và khi bạn đang bị ép, cần lấy lại một lượt. Hình dưới là trường hợp thứ hai.

BCDEFGHIJKLM

23456789101112

O đi tiếp

X đang dọa hai thứ cùng lúc, gồm đường 4 từ G8 tới J8 chỉ còn thiếu ô A, và đường 3 chưa bị chặn G6, G7, G8 ở cột G. Nếu O chặn đường 4 ở E8 (với luật chặn hai đầu, ô này cũng chặn được) thì X đánh G5 hoặc G9 thành đường 4 chưa bị chặn ở cột G và thắng.

O giữ được nhờ ba quân F5, F6, F7 đã để dành. Khi đánh A, O vừa chặn đường 4 của X, vừa có đường 4 từ F5 tới F8 (đầu trên đã bị X chặn ở F4). X phải chặn ở F9, hoặc ở F10 theo luật chặn hai đầu, và O có thêm một lượt để chặn đường 3 ở cột G. Mọi nước khác của O đều để X ép thắng.

Trường hợp thứ nhất, tức dùng chuỗi đường 4 liên tiếp để ép thắng, có trong bài cách chơi cờ caro luôn thắng.

7. Sau mỗi nước, hỏi hai câu: họ dọa gì, mình dọa gì

Nước hỏng thường là do quên nhìn, ít khi do tính sai. Trước khi đặt quân, bạn tự hỏi hai câu theo thứ tự:

1. Họ đang dọa gì? Đối thủ có đường 4 cần chặn ngay không, có đường 3 chưa bị chặn không, có ô nào mà họ đánh vào là thành nước đôi không.
2. Mình đang dọa gì? Mình có đường 4 để ép không, nước định đánh có dựng thêm được đường nào không, có cắt được đường nào của họ không.

Chỉ có một ngoại lệ là khi bạn nối được 5 ngay thì cứ đánh để thắng, không cần chặn gì. Câu hỏi thứ nhất giúp bạn khỏi thua vì sơ ý, còn câu thứ hai giúp bạn giữ thế chủ động thay vì chạy theo đối thủ cả ván. Nước tốt nhất thường trả lời được cả hai câu, tức vừa chặn được thứ họ dọa vừa dựng được thứ mình cần. Thứ tự ưu tiên đầy đủ khi phòng thủ có ở bài cách chặn trong cờ caro.

Khi phòng thủ: chặn đúng lúc, đúng chỗ

8. Thấy đường 3 chưa bị chặn là chặn, trừ khi bạn có đường 4

Đường 3 chưa bị chặn chỉ cần thêm một nước là thành đường 4 chưa bị chặn, và lúc đó không chặn được nữa. Vì vậy thấy đường 3 chưa bị chặn là chặn ngay, kể cả khi bạn đang muốn tấn công.

Ngoại lệ là khi bạn đánh được một nước thành đường 4. Đường 4 buộc đối thủ chặn ngay, nên bạn đánh nó trước rồi mới lo đường 3 của họ. Nếu chuỗi đường 4 của bạn dẫn tới thắng thì cứ đánh. Nếu không, chỉ dùng đường 4 khi nó chặn luôn được thứ đối thủ đang dọa, như ở mẹo 6, còn lại thì giữ nó và chặn đường 3 như bình thường.

Không phải đường 3 nào cũng phải chặn ngay:

• Ba quân liền nhau chưa bị chặn, tức hai ô hai bên còn trống: phải chặn.
• Đường 3 có ô trống ở giữa, tức hai quân liền nhau, một ô trống rồi thêm một quân, hai đầu còn trống: cũng phải chặn, ở ô trống giữa hoặc ở một trong hai đầu sát.
• Đường 3 bị chặn một đầu: thường chưa cần chặn, vì nó chỉ thành được đường 4 bị chặn một đầu, bạn chặn một nước là xong.

Với luật chặn hai đầu, đường 3 chưa bị chặn còn chặn được ở ô cách đầu đường một ô, nhưng chặn như vậy thì đối thủ còn nhiều nước ép hơn, nên chặn sát vẫn chắc hơn. Ví dụ cho từng loại có ở bài đường 3, đường 4.

9. Chặn ở đầu có lợi cho mình

Đường 3 chưa bị chặn có hai đầu để chặn, và hai đầu ít khi có lợi như nhau. Bạn nên chọn đầu gần quân của mình, để quân chặn góp luôn vào một đường của bạn.

CDEFGHIJKLM

23456789101112

O đi tiếp

X có đường 3 dọc H6, H7, H8. O chặn ở B (H9) thì chặn được đường 3, nhưng quân ở B đứng một mình, không làm thêm được việc gì. O chặn ở A (H5) thì vừa chặn vừa nối F5, G5, H5 thành đường 3 chưa bị chặn của mình. Sang lượt sau, X phải quay ra chặn hàng 5, hoặc đánh H9 thành đường 4 để ép một nước nhưng ép xong vẫn phải chặn, nên đằng nào X cũng mất thế chủ động.

Với luật chặn hai đầu, H4 và H10 cũng chặn được, nhưng như mẹo 8 đã nói, chặn xa thì X có thêm nước ép.

10. Chiếm ô giao nhau trước khi đối thủ có nước đôi

Nước đôi khó chặn vì khi nó xuất hiện thì đã muộn, đối thủ có hai đường 3 chưa bị chặn cùng lúc mà bạn chỉ chặn được một. Cách chắc nhất là phá nó từ trước, lúc mỗi đường của đối thủ mới có 2 quân.

CDEFGHIJKLM

4567891011121314

O đi tiếp

Trong hình, X chưa có đường 3 nào, nhìn qua tưởng chưa có gì phải chặn. Nhưng hàng 8 (F8, G8) và cột H (H9, H10) cùng đi qua ô A. Nếu O đánh ở chỗ không liên quan tới hai đường này thì X đánh A là có hai đường 3 chưa bị chặn một lúc, F8 G8 H8 và H8 H9 H10, và X thắng chắc.

O chiếm A thì một quân cắt được cả hai đường và X không còn cách ép thắng ngay. Chặn sớm một trong hai đường, chẳng hạn ở I8 hay H7, cũng tránh được nước đôi này, nhưng chiếm A thì gọn hơn vì X mất luôn ô tốt nhất. A còn ở giữa G7 và I9 trên đường chéo của O, nên chiếm A là O có luôn đường 3 chưa bị chặn G7, H8, I9, tới lượt X phải lo chặn.

Muốn tìm ô giao nhau, bạn kéo dài các đường 2 quân chưa bị chặn của đối thủ ra và xem chúng cắt nhau ở ô nào. Ô nằm trên hai đường 2 quân của đối thủ là ô bạn nên lấy trước, nhất là khi ô đó cũng nằm trên đường của bạn như ở đây. Các kiểu nước đôi thường gặp có hình riêng ở bài nước đôi trong cờ caro.

11. Đi sau thì chặn sát, đừng chạy theo

Người đi trước có thêm một nước, nên người đi sau thường phải phòng thủ ở đầu ván. Cách phòng thủ tốt là đặt quân O sát quân X, ngay cạnh hoặc chéo một ô, cắt đường của X từ lúc nó mới có 2 quân. Quân O đứng sát thì chặn được nhiều hướng một lúc, và khi đủ nhiều, các quân này thành khối để O phản công.

Chạy theo là kiểu đợi X có đường 3 rồi mới chặn, X dựng đường ở đâu thì chạy tới đó. Mỗi quân O đặt xuống chỉ chặn đúng một đường, nằm rải rác ở đầu các đường của X và không quân nào nối với quân nào. X thì vẫn dựng tiếp ở hướng khác, và tới lúc X có ô giao nhau như ở mẹo 10 thì O không có quân nào gần đó để chặn. Vì vậy bạn giữ quân O trong cùng khu với quân X, chặn ở đầu có lợi như mẹo 9, và đừng vội dựng đường ở xa khi X còn đang có thế.

Trên cocaro.net, khi hai người đánh nhiều ván trong cùng một phòng, ai thua ván trước sẽ đi trước ở ván sau, nên bạn cần quen cả đi trước lẫn đi sau.

Luyện tập để chơi caro giỏi lên

12. Xem lại ván thua và luyện với máy

Xem lại ván thua là cách học nhanh nhất, miễn là xem đúng chỗ. Nước cuối, lúc đối thủ nối 5, không có gì đáng xem. Bạn lùi lại tìm nước mà đối thủ bắt đầu đe dọa, như một đường 3 bạn chưa chặn, một ô giao nhau bạn để đối thủ lấy hay một đường chéo bạn không thấy. Trên cocaro.net, bạn mở mục “Các ván đã chơi” rồi bấm vào ván đó để xem lại từng nước.

Nếu không có ai đánh cùng thì bạn luyện với máy. Bạn đánh lúc nào cũng được, không ai giục, và máy đánh đúng theo bộ luật bạn chọn. Trên cocaro.net có 3 mức:

Khi đã thắng vài ván liền ở một mức thì bạn lên mức tiếp theo. Nếu thua mãi ở một mức thì dừng lại xem ván thua như cách trên, đừng chỉ bấm ván mới. Cả 3 mức chạy ngay trên trình duyệt, và sau lần vào đầu tiên thì không có mạng vẫn chơi được.

Cách đánh riêng cho từng mức có ở bài cách thắng máy cờ caro. Nếu bạn cứ thua theo cùng một kiểu thì đối chiếu với bài lỗi hay gặp khi chơi cờ caro.

Cách chơi cờ caro giỏi: nên tập mẹo nào trước

Mẹo chỉ có ích khi bạn dùng được mà không phải nghĩ, nên đừng tập cả 12 mẹo cùng lúc. Cách tốt nhất là chơi nhiều ván, mỗi ván tập một hai mẹo.

Nếu mới chơi, bạn bắt đầu với ba mẹo giúp khỏi thua sớm là đánh ở giữa bàn (mẹo 1), nhìn cả đường chéo (mẹo 4) và chặn đường 3 chưa bị chặn (mẹo 8). Khi đã ít bị bất ngờ, bạn thêm mẹo 9 và 10 để chuyển từ chỉ biết chặn sang vừa chặn vừa dựng thế. Mẹo 6 và 7 khó nhất, và cũng là chỗ cao thủ cờ caro khác người mới: biết để dành nước ép, và không đặt quân khi chưa nhìn hết bàn.

Ván tới, bạn vào trang chơi caro với máy trên cocaro.net, chọn mức Dễ và thử áp dụng một mẹo suốt cả ván. Khi đã quen thì thêm mẹo khác và lên mức. Trang miễn phí, không cần tài khoản hay tải app. Khi đã tự tin hơn, bạn mở game caro online ở trang chính và bấm “Tìm ván nhanh”.