8 lỗi khi chơi cờ caro mà người mới hay mắc
Người mới chơi caro thường thua vì vài lỗi lặp đi lặp lại, ít khi vì đối thủ đánh quá hay. Lỗi nào trong bài cũng có cách sửa, phần lớn kèm hình thế cờ ngay trước nước sai.
Nội dung bài
Phần lớn lỗi khi chơi cờ caro của người mới thuộc một trong hai loại: không thấy đe dọa của đối thủ, hoặc đặt quân vào chỗ khó thành 5. Cả hai đều sửa được nếu bạn tập nhìn lại bàn cờ trước mỗi nước, không cần thuộc thế cờ nào.
Các hình trong bài dùng luật mặc định của cocaro.net: bàn 15x15, bật chặn hai đầu, tắt đúng 5 quân. Chỗ nào chơi luật tự do (tắt chặn hai đầu) mà kết quả khác đi thì bài có ghi. Cách đọc tọa độ xem ở bài luật chơi cờ caro.
1. Mải tấn công mà quên chặn
Bạn đang dựng thế ở một góc, đối thủ vừa có 3 quân thẳng hàng ở chỗ khác, còn bạn vẫn đánh tiếp chỗ của mình. Thua kiểu này là nhanh nhất, vì đường 3 chưa bị chặn chỉ cần thêm một nước là thành đường 4 chưa bị chặn, lúc đó chặn không kịp nữa.
O đi tiếp
Hai quân O ở G7 và I8 đứng sát quân X nhưng không nằm trên cột H, nên cột này vẫn trống cả hai phía. Giả sử O lo thế của mình, đánh một nước ở xa, rồi X đánh tiếp. Hình sau là bàn cờ lúc đó, quân O đánh ở xa tạm để ở góc O15 cho dễ nhìn.
O đi tiếp
Sau nước H5, cột H có 4 quân X liền nhau, X đánh vào ô A (H4) hay ô B (H9) đều thành 5. O chỉ đánh được một quân nên ván coi như đã xong. X đánh H9 thay cho H5 thì kết quả cũng vậy.
Cách sửa. Trước mỗi nước, bạn kiểm tra lần lượt:
- Bạn có nối 5 ngay được không? Được thì đánh luôn.
- Đối thủ có đường 4 không? Có thì chặn.
- Đối thủ có đường 3 chưa bị chặn không? Có thì chặn, trừ khi bạn có chuỗi đường 4 ép tới thắng.
- Không có gì phải chặn thì mới tính chuyện tấn công.
Ở hình đầu, O chặn H5 hoặc H9 là giữ được. Với luật chặn hai đầu, chặn lùi ra một ô ở H4 hoặc H10 cũng chưa thua ngay, nhưng khi đó X có ba cách đánh thành đường 4 trên cột H, còn chặn sát thì chỉ có hai, nên X có thêm lựa chọn để ép O. Nếu phân vân giữa hai đầu thì chọn đầu giúp quân mình thành hàng, ở đây là H9 vì ô này nằm chéo ngay cạnh quân O ở I8.
Đối thủ có đường 3 chưa bị chặn thì bạn không đáp lại bằng một đường 3 của mình được, vì họ sẽ có đường 4 chưa bị chặn trước và lượt sau nối 5 trước bạn. Chỉ có đường 4 mới chen ngang được, vì đối thủ buộc phải chặn nó. Thứ tự ưu tiên đầy đủ và cách chọn đầu để chặn có trong bài cách chặn trong cờ caro.
2. Bỏ sót đường chéo
Hàng ngang và hàng dọc chạy theo đường kẻ ô nên nhìn là thấy ngay. Đường chéo thì chạy xiên qua các ô, lại hay lẫn giữa quân của hai bên, nên người mới thường chỉ nhận ra khi nó đã thành đường 4.
O đi tiếp
Nhìn quanh H8, O thấy đã có H7 ở trên và I8 bên phải nên tưởng đã chặn xong. Nhưng hai quân đó chỉ chặn hàng dọc và hàng ngang đi qua H8, còn đường chéo J6, I7, H8 vẫn trống hai đầu. Nếu O đánh sát quân X mà lệch khỏi đường chéo, như G8 hay J7, thì X đánh A hoặc B thành đường 4 chéo chưa bị chặn, và nước sau là thắng.
Cách sửa. O chặn ở A (K5) hoặc B (G9). Với luật chặn hai đầu, chặn lùi ra ở L4 hoặc F10 cũng giữ được, còn ở luật tự do thì không. Mỗi lần đối thủ đánh một quân, bạn tập nhìn đủ bốn hướng đi qua quân đó (ngang, dọc, chéo xuôi, chéo ngược) và đếm xem mỗi hướng họ có mấy quân.
Ngược lại, khi bạn tấn công thì đường 3 chéo cũng là thế đối thủ dễ bỏ sót nhất. Tên gọi và cách nhận ra từng loại đường có trong bài đường 3, đường 4 trong cờ caro.
3. Chặn xa đường 3 có ô trống ở giữa khi chơi luật tự do
Đường 3 có ô trống ở giữa là 3 quân có một ô trống xen vào, kiểu X X _ X. Lấp ô trống là thành 4 quân liền nhau, nên đường này mà còn trống hai đầu thì cũng nguy hiểm như đường 3 chưa bị chặn và phải chặn ngay. Người ta hay sai ở chỗ chọn ô để chặn.
O đi tiếp
Trên cocaro.net, luật chặn hai đầu bật sẵn, và luật này cho bên phòng thủ thêm vài ô chặn ở xa. Với luật này, O đánh ô 1 (H4) vẫn giữ được. X lấp H8 thành 4 quân từ H6 tới H9 thì O chặn H10, lúc đó X đánh H5 cũng chỉ ra 5 quân bị H4 và H10 chặn cả hai đầu.
Ai quen chặn như vậy mà chuyển sang luật tự do thì sẽ thua đúng ở nước này. Không còn luật chặn hai đầu, X lấp H8 là có hai ô thắng H5 và H10, O không chặn được cả hai.
Cách sửa. Chặn ngay ô trống ở giữa, tức ô 2 (H8). Quân O ở đó cắt cột H làm hai khúc, phía trên X còn H6, H7, phía dưới chỉ có H9 đứng một mình, nên không nước nào của X tạo ngay được đường 4 trên cột này. Ở luật tự do, chặn sát đầu ở H5 hoặc H10 cũng giữ được, nhưng X vẫn lấp H8 thành đường 4 và O phải chặn thêm một nước. Chặn ô giữa thì đúng ở cả hai bộ luật, nên bạn không phải nhớ mình đang chơi luật nào. Vì sao luật chặn hai đầu cho thêm ô chặn ở xa thì xem bài luật chặn hai đầu.
4. Đánh quân rời rạc
Người mới hay đánh mỗi chỗ một quân, chỗ này chặn một quân, chỗ kia thử một quân. Quân nào cũng đứng một mình, không chung đường với quân nào của mình, nên không dọa được gì, còn đối thủ thì cứ từ từ dựng thế.
Muốn nối 5, các quân phải cùng nằm trong 5 ô liền nhau trên một đường. Hai quân cùng một đường mà giữa chúng có từ 4 ô trở lên thì không bao giờ cùng nằm trong 5 quân liền nhau được. Hai quân không chung hàng ngang, hàng dọc hay đường chéo nào thì chỉ hỗ trợ được nhau khi các đường đi qua chúng cắt nhau ở gần đó.
Bạn nên đánh các quân gần nhau, quân mới sát quân cũ hoặc cách một ô, để mỗi quân góp vào nhiều đường cùng lúc. Hai quân lệch nhau một ô theo chiều này và hai ô theo chiều kia vẫn tính là gần, vì các đường đi qua chúng cắt nhau ngay sát bên.
Cách sửa. Trước khi đánh, bạn đếm xem quân này chung đường với mấy quân của mình. Nếu nó không chung đường với quân nào mà cũng không chặn gì thì gần như chắc chắn là nước phí. Nước tốt thường vừa chặn đối thủ vừa nối dài một đường bạn đã có. Cách tìm những nước như vậy có trong bài cách chơi cờ caro giỏi.
5. Dồn quân sát mép bàn
Ô càng gần mép bàn thì càng ít cách nối 5 đi qua nó. Đếm đủ bốn hướng thì ô ở giữa bàn có nhiều cách hơn hẳn ô ở mép:
| Ô trên bàn 15x15 | Vị trí | Số cách nối 5 đi qua ô đó |
|---|---|---|
| H8 | Chính giữa bàn | 20 |
| H2 | Hàng thứ hai từ trên xuống | 11 |
| A8 | Sát mép trái | 8 |
| A1 | Góc bàn | 3 |
Với luật chặn hai đầu thì đánh sát mép còn thiệt hơn nữa, vì mép bàn tính như một quân chặn. Đường nào chạm mép thì coi như đã bị chặn sẵn một đầu, đối thủ chưa cần đánh quân nào.
X đi tiếp
X đã bỏ 4 nước vào cột H, nhưng từ mép trên tới quân O ở H6 chỉ có 5 ô, từ H1 tới H5. X có lấp đủ 5 ô đó thì 5 quân cũng bị mép bàn và H6 chặn cả hai đầu, nên đường 4 này đã chết. X đánh A (H1) cũng không thắng, và O không cần để ý tới cột này nữa. Ở luật tự do thì khác, H1 vẫn là ô thắng, vì mép bàn chỉ làm đường ngắn lại, không làm đường chết.
Cách sửa. Bạn nên đánh ở vùng giữa bàn. Trên bàn 15x15, ô nào trong hình vuông từ E5 tới K11 cũng có đủ 20 cách nối 5 đi qua, ra khỏi vùng đó là bắt đầu thiếu chỗ. Nếu bị đẩy ra gần mép, bạn mở đường mới hướng vào giữa bàn, nơi quân mới còn góp được vào cả bốn hướng.
Khi phòng thủ mà được chọn đầu để chặn, bạn chặn ở đầu hướng vào giữa bàn. Đường của đối thủ khi đó chỉ còn kéo dài được về phía mép, nơi ít ô hơn. Với luật chặn hai đầu, giữa hai chỗ chặn phải có đủ 6 ô thì đường đó mới còn cách thắng. Cách đếm có ở phần đếm ô trong luật chặn hai đầu.
6. Dùng hết đường 4 quá sớm
Mỗi lần bạn đánh thành đường 4, đối thủ phải chặn ngay, trừ khi chính họ nối 5 được trước. Nhưng một đường 3 bị chặn một đầu chỉ đánh thành đường 4 được một lần, đối thủ chặn xong là đường đó hết tác dụng. Nếu đánh khi chưa có nước tiếp theo, bạn mất nhiều hơn được:
- Mất một nước ép để dành. Đường 3 bị chặn một đầu mà bạn chưa dùng thì lúc nào đối thủ cũng phải tính tới nó. Dùng rồi là hết.
- Cho đối thủ thêm một quân. Quân chặn của họ có khi rơi đúng chỗ nối đường cho họ. Với luật chặn hai đầu, họ thường có hai ô để chặn là ô thắng và ô ngay sau nó, nên còn được chọn ô có lợi hơn.
- Hết nước ép lúc cần. Khi đối thủ đã có hai đường 3 chưa bị chặn cùng lúc, bạn không chặn kịp cả hai. Lúc đó một đường 4 để dành có thể cứu bạn, nếu quân bạn đánh vào vừa thành đường 4 vừa chặn luôn một trong hai đường kia. Đối thủ phải chặn đường 4, bạn có thêm một lượt để chặn đường còn lại. Có cả chuỗi đường 4 ép tới thắng thì càng tốt, còn nếu đã dùng hết từ trước thì tới lúc này không còn gì để dùng.
Cách sửa. Trước khi đánh thành đường 4, bạn tự hỏi hai câu: đối thủ chặn xong thì bạn còn nước ép tiếp không, và quân chặn của họ có nối đường cho họ không. Nếu không còn nước ép tiếp, hoặc quân chặn của họ nối được đường, bạn nên để dành. Đường 4 mạnh nhất khi dùng thành chuỗi, nước nào cũng ép và cuối cùng có hai ô thắng cùng lúc. Cách dựng chuỗi đó có trong bài cách chơi cờ caro luôn thắng.
7. Quên luật đang bật
Trên cocaro.net, mỗi ván có thể dùng bộ luật khác nhau, tùy bật hay tắt chặn hai đầu và đúng 5 quân. Tìm ván nhanh chỉ ghép những người chọn cùng bộ luật, còn phòng chơi với bạn bè thì theo luật chủ phòng chọn. Đổi qua đổi lại nhiều thì rất dễ đánh theo thói quen của luật kia.
O đi tiếp
Lỗi này gặp ở cả hai bên. Người cầm X quen luật tự do sẽ tưởng đây là đường 4 sắp thắng nên cứ dồn quân vào cột H, trong khi giữa hai quân O chỉ có 5 ô, từ H7 tới H11, X lấp kín cũng bị chặn cả hai đầu. Người cầm O quên luật thì vội đánh A (H7) và phí một nước, vì cột này của X không còn dọa gì. Nếu đang chơi luật tự do thì ngược lại, A là ô thắng của X và O bắt buộc phải chặn ở đó.
Với luật đúng 5 quân, lỗi hay gặp là tính nhầm ô thắng. Giả sử X có X X X X _ X trên một hàng, hai đầu còn trống. Khi tắt đúng 5 quân, lấp ô trống là thắng. Khi bật, lấp vào thành 6 quân liền nhau nên không tính, ô thắng duy nhất là ô trống ở đầu còn lại, phía không có quân lẻ. Người tấn công quên luật sẽ lấp nhầm ô giữa, còn người phòng thủ quên luật sẽ chặn nhầm ô giữa rồi thua ở đầu kia. Chi tiết có trong bài luật đúng 5 quân.
Cách sửa. Xem lại bộ luật trước khi vào ván. Khi tìm ván nhanh, luật đang chọn hiện ngay dưới nút “Tìm ván nhanh”, muốn sửa thì bấm “Đổi”. Khi tạo bàn rủ bạn bè hay chơi với máy, bạn chọn luật ở bước trước khi vào bàn, nhớ để ý hai công tắc “Luật chặn hai đầu” và “Luật đúng 5 quân”. Bạn bè gửi link phòng qua Zalo hay Messenger thì phần xem trước của link có ghi luật của phòng. Trong ván, mỗi lần thấy một đường 4, bạn đếm số ô giữa hai chỗ chặn, vì khi bật chặn hai đầu, phải có đủ 6 ô thì đường đó mới còn cách thắng.
8. Không thấy chỗ hai đường của đối thủ gặp nhau
Trong các lỗi phòng thủ, đây là lỗi khó thấy nhất, vì lúc đó trên bàn chưa có gì đáng sợ. Đối thủ mới có hai cặp quân trên hai đường khác nhau, nhưng hai đường đó cùng đi qua một ô trống. Họ đánh vào ô đó là có hai đường 3 chưa bị chặn cùng lúc, tức nước đôi 3-3. Bạn chỉ chặn được một đường, và nếu không có đường 4 để phản công thì nước sau đường kia thành đường 4 chưa bị chặn.
Thế dễ sót nhất là khi một trong hai cặp nằm trên đường chéo, như hình dưới.
Nhìn riêng từng cặp thì chưa có gì phải chặn, nhưng đường chéo qua G7, H8 và hàng 9 qua J9, K9 cùng đi qua A. Nếu O đánh chỗ khác, X đánh A là có hai đường 3 chưa bị chặn cùng lúc: G7, H8, I9 trên đường chéo và I9, J9, K9 trên hàng ngang. O chặn đường này thì X đánh đường kia thành đường 4 chưa bị chặn.
Cách sửa. Mỗi lượt, sau khi dò đường 3 và đường 4, bạn tìm thêm ô trống nào có từ hai đường của đối thủ cùng đi qua, rồi chiếm ô đó trước khi họ có nước đôi. Tốt nhất là chiếm bằng một quân cũng nối đường cho bạn. Ở hình trên, O đánh A vừa cắt cả hai đường của X, vừa nằm chéo ngay cạnh J8 nên O có thêm một cặp quân trên đường chéo. Khi đối thủ có nhiều chỗ như vậy cùng lúc, cách chọn ô có trong phần phá nước đôi trước khi nó thành hình.
Cách tập để bớt mắc lỗi khi chơi cờ caro
Muốn biết vì sao bạn hay thua, cách nhanh nhất là xem lại ván vừa thua trong mục “Các ván đã chơi” và tìm xem nước hỏng thuộc lỗi nào trong 8 lỗi trên. Lỗi nào lặp lại qua nhiều ván thì bạn tập sửa lỗi đó trước.
Nơi tập ít áp lực nhất là chế độ chơi caro với máy trên cocaro.net, miễn phí và không cần tài khoản. Máy có ba mức Dễ, Vừa, Khó và đánh theo đúng bộ luật bạn chọn, nên chỉ cần tắt chặn hai đầu vài ván là bạn tập được cả lỗi 3 lẫn lỗi 7. Khi đã ít mắc lỗi hơn, bạn vào chơi cờ caro online bằng “Tìm ván nhanh”, hoặc rủ bạn bè vào phòng riêng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao hay thua khi chơi caro với máy?
Vì máy xét đủ bốn hướng quanh mỗi ô ở mọi nước, nên chỉ cần bạn quên chặn hay sót một đường chéo là máy tận dụng ngay, còn khi đánh với người thì đối thủ nhiều khi cũng bỏ qua. Từ mức Vừa, máy luôn chặn khi bạn sắp nối 5 và tìm cách không để bạn có nước đôi ở nước sau, còn mức Khó tìm được cả chuỗi đường 4 dài. Bạn nên bắt đầu ở mức Dễ, thắng đều rồi mới lên mức trên. Cách đánh với từng mức có trong bài cách thắng máy cờ caro.
Vì sao chặn rồi mà vẫn thua caro?
Thường là vì đối thủ đã có nước đôi, tức hai đường 3 chưa bị chặn, hoặc một đường 4 và một đường 3 chưa bị chặn, cùng đi qua một quân. Mỗi lượt bạn chỉ đánh được một quân, chặn đường này thì thua ở đường kia. Muốn phòng thì chiếm trước ô hai đường đó gặp nhau, ngay từ lúc mỗi đường mới có 2 quân, như ở lỗi số 8 trong bài.
Người mới chơi caro nên tập gì trước?
Tập kiểm tra trước mỗi nước: bạn có nối 5 được không, đối thủ có đường 4 hay đường 3 chưa bị chặn không, rồi mới tính chuyện tấn công. Sau đó tập nhìn đường chéo và đường 3 có ô trống ở giữa, vì đây là hai thế dễ sót nhất. Luật cơ bản và cách đọc hình bàn cờ có trong bài luật chơi cờ caro.