Luật đúng 5 quân trong cờ caro
Luật đúng 5 quân nghĩa là phải có đúng 5 quân liền nhau mới thắng, từ 6 quân trở lên thì không tính, kể cả khi hai đầu còn trống. Trên cocaro.net luật này tắt sẵn, muốn dùng thì bạn bật công tắc “Luật đúng 5 quân” ở bước chọn luật trước khi vào ván.
Nội dung bài
Luật đúng 5 quân là gì
Theo luật chơi cờ caro thông thường, bạn thắng khi nối được từ 5 quân liền nhau trở lên theo hàng ngang, hàng dọc hoặc đường chéo. Luật đúng 5 quân thêm một điều kiện là phải có đúng 5 quân. Từ 6 quân liền nhau trở lên, người ta gọi là quá 5, thì không tính, dù hai đầu còn trống hay đã bị chặn.
O đi tiếp
Ở hình trên, X có 6 quân liền nhau từ D8 tới I8, hai đầu C8 và J8 đều trống. Với luật mặc định của cocaro.net (bật chặn hai đầu, tắt đúng 5 quân), X đã thắng. Nếu bật luật đúng 5 quân thì ván vẫn tiếp tục và tới lượt O. Đoạn 6 quân này cũng hết giá trị với X, vì đánh thêm vào C8 hay J8 chỉ thành 7 quân.
Nước tạo ra 6 quân liền nhau vẫn là nước hợp lệ. Bạn không bị xử thua và không mất lượt, chỉ là nước đó không tính thắng.
Khi luật đúng 5 quân đang bật, 6 quân liền nhau chỉ có thể xuất hiện theo một cách: đánh vào ô trống nối hai đoạn quân. Ở hình trên, có thể X đã có sẵn D8, E8, F8 và H8, I8 rồi mới đánh vào G8. X không thể kéo dài 5 quân thành 6, vì nếu 5 quân đó còn một đầu trống thì ván đã kết thúc từ trước.
Caro 6 quân có thắng không?
Tùy bộ luật hai bên chọn trước ván. Với luật mặc định trên cocaro.net, 6 quân liền nhau thắng nếu còn ít nhất một đầu trống. Nếu bật luật đúng 5 quân thì không, dù hai đầu trống hay bị chặn.
Trên cocaro.net có hai luật tùy chọn là chặn hai đầu và đúng 5 quân, ghép lại thành 4 cách chơi. Cột “Luật tự do” trong bảng là khi tắt cả hai.
| Thế cờ | Luật tự do | Chặn hai đầu (mặc định) | Đúng 5 quân | Bật cả hai |
|---|---|---|---|---|
| 5 quân, hai đầu trống | Thắng | Thắng | Thắng | Thắng |
| 5 quân, bị chặn một đầu | Thắng | Thắng | Thắng | Thắng |
| 5 quân, bị chặn hai đầu | Thắng | Không thắng | Thắng | Không thắng |
| 6 quân trở lên, còn ít nhất một đầu trống | Thắng | Thắng | Không thắng | Không thắng |
| 6 quân trở lên, bị chặn hai đầu | Thắng | Không thắng | Không thắng | Không thắng |
Hai dòng đầu giống nhau ở mọi cách chơi, vì đúng 5 quân mà còn ít nhất một đầu trống thì luôn thắng. Dòng thứ ba tùy vào luật chặn hai đầu, vì 5 quân bị quân đối thủ hoặc mép bàn chặn cả hai đầu chỉ thắng khi tắt luật này. Hai dòng cuối tùy vào luật đúng 5 quân, và khi bật luật này thì 6 quân liền nhau không bao giờ thắng.
Dòng cuối hay bị bỏ sót: kể cả khi tắt luật đúng 5 quân, 6 quân liền nhau bị chặn cả hai đầu vẫn không thắng nếu đang bật luật chặn hai đầu. Luật này xét hai đầu của cả đoạn quân, không xét riêng 5 quân nào trong đó.
Luật đúng 5 quân thay đổi cách tấn công
Luật chỉ thêm một điều kiện, nhưng nhiều thế cờ quen thuộc phải đếm lại. Người mới chuyển sang luật đúng 5 quân hay tính sai ở hai chỗ dưới đây.
Ô tạo thành 6 quân không còn là ô thắng
X đi tiếp
Người chơi caro rất hay gặp thế X X X _ X X, chỉ cần đánh vào ô giữa là nối được cả hàng. Ở luật mặc định, X đánh vào A là thắng ngay, vì 6 quân từ E8 tới J8 còn trống cả hai đầu D8 và K8. Bật luật đúng 5 quân thì A chỉ tạo ra 6 quân liền nhau, và trên cả bàn X không còn ô nào thắng ngay.
Hàng này chưa chết hẳn, vì đoạn E8, F8, G8 vẫn kéo dài được sang trái. Nếu X đánh D8 thì C8 thành ô thắng, vì từ C8 tới G8 đúng 5 quân và H8 vẫn trống. Có điều ô A đã vô dụng với X trên hàng 8, nên đoạn E8, F8, G8 chỉ còn phát triển được sang trái, còn đoạn I8, J8 chỉ còn phát triển được sang phải.
Vì vậy, trước khi đánh vào một ô trống giữa hai đoạn quân, bạn nên đếm xem sau nước đó cả đoạn dài bao nhiêu quân, tính luôn những quân của mình nằm sát hai đầu.
Đường 4 chưa bị chặn mà chỉ có một ô thắng
O đi tiếp
Bình thường, đường 4 chưa bị chặn đầu nào là thế thắng chắc, O chặn đầu này thì X đánh đầu kia. Ở luật mặc định, hình trên đúng là như vậy. X thắng ở A (5 quân từ D8 tới H8) và cũng thắng ở B (6 quân từ E8 tới J8, hai đầu D8 và K8 còn trống). O chỉ đánh được một nước nên không chặn được cả hai ô.
Bật luật đúng 5 quân thì quân J8 lại làm hại chính X. Đánh vào B thì thành 6 quân và không tính. X chỉ còn A là ô thắng, O chặn A là xong, và sau nước đó hàng 8 không còn ô thắng nào cho X. Nhìn qua thì đây là đường 4 chưa bị chặn, nhưng tính kỹ thì nó chỉ bằng một đường 4 bị chặn một đầu.
Vì vậy, khi bật luật đúng 5 quân, nếu một quân của bạn đứng cách đầu đường 4 đúng một ô trống thì đánh vào ô trống đó sẽ thành 6 quân. Muốn đường 4 thắng được ở cả hai đầu thì hai ô ngay ngoài hai ô đầu đường (ở hình trên là C8 và J8) không được là quân của bạn.
Luật đúng 5 quân thay đổi cách phòng thủ
Khi phòng thủ, luật đúng 5 quân giúp bạn đỡ phải chặn một số ô. Khi đối thủ có đường 4 hoặc đường có ô trống ở giữa, bạn đếm xem nếu họ đánh vào ô còn trống đó thì có thành quá 5 quân không. Ô nào làm thành 6 quân thì bạn không cần chặn mà dùng nước đó để chặn chỗ khác hoặc tự tấn công.
Bạn cũng nên để ý những quân lẻ của đối thủ nằm gần đường của họ. Khi tắt luật đúng 5 quân, các quân đó hầu như chỉ làm thế cờ của họ mạnh thêm. Khi bật luật này, chúng có lúc phá chính đường của họ, như quân J8 ở hình trên. Nhiều thế tưởng đã thua, đếm lại từng ô thì vẫn còn cách chặn.
Nhưng không phải ô nào cũng bỏ qua được. Ở thế X X X _ X X trong hình thứ hai, O không cần chặn A, nhưng nếu X đánh D8 thì C8 thành ô thắng thật và O phải chặn ngay. Luật đúng 5 quân chỉ loại những ô tạo ra 6 quân, còn ô nào cho ra đúng 5 quân thì vẫn phải chặn như thường.
Bật cùng lúc với luật chặn hai đầu
Hai luật này độc lập với nhau nên bạn bật cả hai cùng lúc được. Khi đó, muốn thắng thì phải có đúng 5 quân liền nhau và còn ít nhất một đầu trống. Mép bàn vẫn tính là chặn, giống như khi chỉ bật luật chặn hai đầu.
Ví dụ X vừa đánh xong và có 5 quân từ D8 tới H8, ô C8 đã có quân O. Lúc này kết quả phụ thuộc vào ô I8. Nếu I8 trống thì X thắng. Nếu I8 là quân O thì 5 quân bị chặn cả hai đầu, không tính. Còn nếu I8 là quân X thì đoạn này dài 6 quân, cũng không tính.
Bật cả hai luật thì việc đếm ô càng quan trọng. Muốn có đường thắng, bạn cần ít nhất 6 ô liên tiếp trên cùng một đường không có quân đối thủ, gồm 5 ô cho quân của bạn và một ô trống ở đầu. Ô sát hai đầu của 5 quân cũng không được là quân của chính bạn.
Khi ghép ngẫu nhiên, cocaro.net chỉ xếp bạn với người chọn cùng cỡ bàn, cùng luật chặn hai đầu và luật đúng 5 quân, nên hai bên luôn tính thắng thua theo cùng một bộ luật.
Luật đúng 5 quân có từ đâu
Luật đúng 5 quân không phải luật riêng của caro Việt Nam. Gomoku, tên quốc tế của trò nối 5 quân, có hai biến thể hay gặp. Gomoku tự do tính thắng khi có từ 5 quân trở lên. Gomoku chuẩn (standard gomoku) chỉ tính đúng 5 quân cho cả hai bên, dài hơn thì không thắng. Tiếng Anh gọi từ 6 quân liền nhau trở lên là overline.
Renju thì khác: chỉ bên đen, tức bên đi trước, bị cấm tạo quá 5 quân, cùng với cấm nước đôi 3-3 và 4-4. Bên trắng không bị cấm gì, và 6 quân liền nhau của trắng vẫn thắng. Các luật cấm này nhằm bù lại lợi thế của bên đi trước. Bảng so sánh đầy đủ có trong bài gomoku chuẩn và renju.
Nếu chỉ có luật đúng 5 quân thì bên đi trước vẫn có lợi. Năm 1994, L. Victor Allis dùng máy tính chứng minh rằng trên bàn 15x15, bắt đầu từ bàn trống và không có luật khai cuộc, cả gomoku tự do lẫn gomoku chuẩn đều là thế thắng cho bên đi trước nếu bên này đánh đúng.
Còn cờ caro chơi trên giấy ở Việt Nam thường không theo một bộ luật thành văn nào. Mỗi nhóm tự thống nhất, và 6 quân (nhiều người gọi là 6 con) có tính hay không là chuyện hay phải bàn trước ván.
Khi nào nên bật luật đúng 5 quân
Bạn nên bật luật này khi muốn tập theo luật gomoku quốc tế. Chọn bàn 15x15, tắt chặn hai đầu và bật đúng 5 quân là gần đúng với gomoku chuẩn, chỉ thiếu phần luật khai cuộc mà các giải đấu dùng. Luật này cũng giúp bạn quen đếm từng đầu đường, vì dồn quân thành hàng dài quá 5 thì cũng không thắng.
Ngoài ra, luật này hợp với những nhóm hay tranh cãi chuyện 6 quân. Cả nhóm thống nhất từ đầu, bật luật lên rồi để trang tự tính thắng thua. Nếu bạn mới chơi thì cứ giữ luật mặc định một thời gian rồi mới bật thêm.
Trên cocaro.net, bạn bật công tắc “Luật đúng 5 quân” ở bước chọn luật trước khi vào ván. Khi tìm ván nhanh, dòng luật hiện ngay dưới nút “Tìm ván nhanh”, bấm “Đổi” để sửa. Khi tạo bàn rủ bạn bè hay chơi caro với máy, bạn chọn luật trước khi vào bàn. Máy ở cả ba mức Dễ, Vừa, Khó đều đánh theo đúng bộ luật bạn chọn.
Muốn quen luật thì bạn bật đúng 5 quân rồi đánh caro online với người đang chờ ván, không cần đăng ký. Nếu muốn chơi luật này với bạn bè thì bạn tạo phòng riêng, bật đúng 5 quân rồi gửi link cho họ.
Câu hỏi thường gặp
Đánh thành đường 6 quân có bị xử thua không?
Không. Nước đó vẫn hợp lệ, bạn không mất lượt và không bị xử thua. Chỉ là 6 quân liền nhau không tính thắng, ván vẫn tiếp tục như bình thường.
5 quân nằm trong 6 quân liền nhau có tính thắng không?
Không, nếu đang bật luật đúng 5 quân. Luật xét cả đoạn quân liền nhau, nên không thể tách 5 quân bất kỳ trong 6 quân đó ra để tính thắng.