Bàn cờ caro bao nhiêu ô?

Bàn cờ caro bao nhiêu ô là chuẩn?

Luật caro quy định rõ ai nối được 5 quân liền nhau trước, theo hàng ngang, hàng dọc hay đường chéo, là thắng (xem bài luật chơi cờ caro). Còn bàn cờ caro bao nhiêu ô thì luật không nói, nên mỗi nơi chơi một cỡ.

Khi nói tới bàn cờ caro tiêu chuẩn, người ta thường nghĩ tới bàn 15x15, tức 15 hàng, 15 cột, tổng cộng 225 ô, ô chính giữa là H8. Đây cũng là cỡ bàn của gomoku thi đấu và renju, hai dạng quốc tế của trò nối 5 quân mà bài gomoku và renju so sánh kỹ. Trên cocaro.net, 15x15 là bàn mặc định.

ABCDEFGHIJKLMNO

123456789101112131415

Ngoài 15x15, cỡ hay gặp thứ hai là 19x19 với 361 ô, đúng bằng số giao điểm của bàn cờ vây. Ở Nhật, người ta từng chơi nối 5 ngay trên bàn cờ vây 19x19, cho tới khi luật renju chọn bàn 15x15 làm bàn chính thức. Còn khi đánh trên giấy thì không có cỡ cố định nào, cả trang vở ô li là bàn cờ và mép giấy là mép bàn.

Cờ caro 15x15 và 19x19 khác nhau thế nào

Hai bàn dùng chung một luật thắng, chỉ khác nhau ở độ rộng. Bàn 19x19 có thêm 136 ô, và từ ô giữa ra tới mép xa hơn 2 ô theo mỗi hướng.

Để so sánh, bài này đếm số cách nối 5, tức số nhóm 5 ô liền nhau trên một hàng ngang, hàng dọc hoặc đường chéo. Đường thắng nào cũng chiếm đúng 5 ô liền nhau như vậy, nên đếm số cách nối 5 cũng là đếm số chỗ có thể thắng trên bàn.

Bàn 19x19 nhiều hơn bàn 15x15 khoảng 60% số ô nhưng nhiều hơn tới 78% số cách nối 5. Lý do là số cách nối 5 chỉ bị cắt bớt ở phần sát mép, mà bàn càng lớn thì phần này càng chiếm tỷ lệ nhỏ.

ABCDEFGHIJKLMNOPQRS

12345678910111213141516171819

Lúc chơi thì khác biệt này không thấy ngay. Ván nào phân thắng thua quanh mấy quân đầu tiên ở giữa bàn thì đánh trên bàn nào cũng như nhau. Chỉ ở những ván dài, khi hai bên chặn qua chặn lại và quân lan dần ra phía mép, hai bàn mới khác nhau rõ.

Trên bàn 15x15, từ H8 ra mép chỉ có 7 ô. Thế tấn công bị đẩy về một phía sẽ sớm chạm mép, và nếu bật luật chặn hai đầu thì mép bàn tính như một quân chặn, có lợi cho người phòng thủ. Trên bàn 19x19, khoảng cách đó là 9 ô, nên bị chặn ở hướng này thì người tấn công vẫn còn chỗ dựng thế ở hướng khác. Vì vậy ván 19x19 thường dài hơn và ít khi kết thúc sát mép.

Cách mở ván thì gần như không đổi. Ở cả hai bàn, quân đầu tiên nên đánh ở giữa hoặc gần giữa, chỗ có nhiều cách nối 5 đi qua nhất. Các kiểu mở ván cụ thể có trong bài khai cuộc cờ caro.

Mép bàn ảnh hưởng tới ván cờ ra sao

Mép bàn ảnh hưởng tới ván cờ theo hai cách. Thứ nhất, mép bàn làm giảm số cách nối 5. Một ô ở giữa bàn có 20 cách nối 5 đi qua, vì có 4 hướng và mỗi hướng có 5 cách. Ô càng gần mép thì càng nhiều cách bị cắt mất, quân đặt ở đó càng ít đường thành 5.

ABCDEFGHI

123456789

E5 là ô gần góc trên bên trái nhất mà vẫn có đủ 20 cách. Lùi thêm một ô theo đường chéo thì D4 chỉ còn 15. Ô A8 sát mép trái còn 8 cách, trong đó 5 cách nằm trên cột A. Góc A1 còn đúng 3, gồm một theo hàng ngang, một theo hàng dọc và một theo đường chéo. Quân đặt trong vùng tô sáng ở hình đầu bài có giá trị nhất, vì không cách nối 5 nào đi qua những ô đó bị mép cắt mất.

Cách thứ hai chỉ có khi bật luật chặn hai đầu, luật bật sẵn trên cocaro.net. Theo luật này, mép bàn tính như một quân chặn, nên 5 quân chạm mép thì đầu đó coi như đã bị chặn và đầu kia phải còn trống mới thắng.

ABCDEFGHI

456789101112

X đi tiếp

Trong hình, X có đường 4 từ B8 tới E8, đầu phải đã bị quân O ở F8 chặn. Theo luật tự do, X đánh A là thắng. Theo luật chặn hai đầu, 5 quân từ A8 tới E8 bị mép bàn và quân O chặn cả hai đầu nên không tính. Lý do là hàng 8 chỉ còn cho X đúng 5 ô, trong khi muốn thắng theo luật này cần ít nhất 6 ô liền nhau không có quân đối thủ, gồm 5 ô cho 5 quân và 1 ô làm đầu trống.

Cách đếm này rất có ích khi phòng thủ. Khi đối thủ dựng đường sát mép, bạn đếm số ô từ mép bàn tới quân chặn của mình ở đầu bên kia, tính cả những ô đối thủ đã đánh. Với luật chặn hai đầu, nếu chưa tới 6 ô thì đường đó đã chết và bạn không cần tốn thêm nước chặn. Với luật tự do, con số cần nhớ là 5 ô.

Cờ caro nhiều ô: 10x10, 100x100 và không giới hạn

Bàn 9 ô nối 3 quân là tic tac toe, trò nhiều người gọi là cờ caro 3x3. Từ bàn 9x9 trở lên, người ta chơi caro nối 5 như bình thường, chỉ khác cỡ bàn. Bàn 9x9 và 10x10 nhỏ hơn bàn chuẩn 15x15, còn 100x100 thì lớn hơn rất nhiều, nên ván cờ trên hai nhóm bàn này khác hẳn nhau.

Cờ caro 9x9 và 10x10

Bàn 10x10 có 100 ô, nhưng mỗi hàng chỉ có 6 cách nối 5, ít hơn hẳn so với 11 cách của bàn 15x15. Cả bàn chỉ có 4 ô có đủ 20 cách là E5, F5, E6 và F6. Khi bật luật chặn hai đầu, chỉ cần một quân O ở cột E hoặc F là X hết đường thắng trên hàng ngang đó, vì hai bên quân O chỉ còn 4 ô và 5 ô.

Bàn 9x9 với 81 ô còn chật hơn, chỉ ô giữa E5 có đủ 20 cách. Với luật tự do, chỉ một quân ở cột E là đối thủ hết đường thắng trên cả hàng ngang đó. Với luật chặn hai đầu, một quân ở cột D, E hoặc F cũng làm được như vậy. Trên bàn 15x15 hay 19x19 thì không có chuyện này, vì một quân đặt ở đâu trên hàng thì ít nhất một bên vẫn còn từ 7 ô trở lên.

Bàn càng nhỏ thì người phòng thủ càng được mép bàn giúp, và ván hòa vì kín bàn cũng hay gặp hơn so với bàn 15x15. cocaro.net không có hai cỡ này, nên muốn chơi cờ caro 2 người trên bàn 10x10 hay 9x9, cách dễ nhất là kẻ một khung vuông đúng cỡ trên giấy và thống nhất cạnh khung là mép bàn.

Cờ caro 100x100 và bàn không giới hạn

Bàn 100x100 có 10.000 ô. Từ giữa bàn ra tới mép là khoảng 50 ô, trong khi một ván caro thường chỉ dùng một vùng nhỏ quanh quân đầu tiên, nên ván cờ gần như không bao giờ chạm mép. Vì vậy chơi caro 2 người trên bàn 100x100 cũng như chơi trên bàn không giới hạn, có nơi gọi là cờ caro vô hạn. Khi đó luật chặn hai đầu chỉ còn tính quân của đối thủ, vì không có mép nào làm quân chặn.

Bàn không giới hạn cũng không bao giờ kín, nên không có chuyện hòa vì hết ô. Ván chỉ kết thúc khi có người nối được 5, một bên chịu thua hoặc hai bên đồng ý hòa. Nếu hai người đều chặn kỹ thì quân cờ có thể lan dần sang chỗ trống khác và ván kéo rất dài. Trên điện thoại, bàn lớn còn bắt bạn kéo màn hình và phóng to thu nhỏ liên tục.

Trang vở ô li là bàn cờ caro không giới hạn quen thuộc nhất. Bàn rộng tới đâu là tùy tờ giấy, và mép giấy chỉ thành vấn đề khi quân cờ lan ra tới đó. Cách tự kẻ bàn cờ và những luật nên thống nhất trước ván có trong bài cờ caro trên giấy. cocaro.net có bàn 15x15 và 19x19, không có 100x100 hay bàn không giới hạn, nên nếu thích bàn rộng thì 19x19 là cỡ gần nhất.

Chơi caro trên bàn cờ vua hay bàn cờ vây

Bàn cờ vua 8x8

Cách chơi cờ caro trên bàn cờ vua khá đơn giản. Một người cầm quân trắng, người kia cầm quân đen, hai người thay nhau đặt quân vào ô trống, ai có 5 quân cùng màu liền nhau trước là thắng. Quân đã đặt thì không di chuyển nữa, nên quân đó là xe, mã hay tốt cũng không quan trọng.

Chơi trên bàn cờ vua khó ở chỗ bàn quá chật. Bàn cờ vua có 64 ô, mỗi hàng 8 ô, tức mỗi hàng chỉ có 4 cách nối 5. Không ô nào có đủ 20 cách, ngay cả 4 ô giữa D4, E4, D5 và E5 cũng chỉ có 15. Bàn chật tới mức một quân chặn đặt đúng chỗ là đối thủ hết đường nối 5 theo cả bốn hướng đi qua ô đó.

ABCDEFGH

12345678

X đi tiếp

Hình trên là thế cờ sau hai nước đầu, X mở ở E5 và O đáp ở D4. Chỉ với một quân, O đã làm X hết đường nối 5 trên hàng 4, cột D và hai đường chéo qua D4, trong đó có cả đường chéo đi qua quân X ở E5. Trên bàn 15x15, một quân ở H8 không làm được như vậy, vì mỗi phía của nó còn 7 ô. Với luật chặn hai đầu thì bàn còn chật hơn nữa, vì một quân ở bất kỳ ô nào trong 4 ô giữa hàng, từ cột C tới cột F, đã đủ làm đối thủ hết đường thắng trên cả hàng đó.

Nếu vẫn muốn chơi trên bàn cờ vua, bạn nên bỏ luật chặn hai đầu để bàn đỡ chật. Bộ cờ vua cũng chỉ có 16 quân mỗi màu, nên nếu hai bên đã đặt hết 32 quân mà chưa ai thắng thì bạn cần thêm đồng xu hoặc cúc áo làm quân.

Bàn cờ vây 19x19

Bàn cờ vây hợp với caro hơn nhiều. Bàn có 19 đường ngang và 19 đường dọc, quân đặt lên 361 giao điểm chứ không đặt vào ô, nhưng về vị trí thì giống hệt bàn caro 19x19. Quân đen và quân trắng thay cho X và O, và ván 19x19 nào trên cocaro.net cũng bày lại được trên bàn cờ vây. Một bộ cờ vây thường có 181 quân đen và 180 quân trắng, cộng lại vừa đủ 361 giao điểm, nên không lo thiếu quân như bộ cờ vua.

Muốn chơi cỡ 15x15 thì bỏ 2 đường ngoài cùng ở mỗi phía, còn lại đúng 15 đường mỗi chiều. Nếu chơi luật chặn hai đầu, hai bên cần thống nhất trước rằng đường thứ 3 tính từ mép bàn thật là mép bàn mới.

Nên chọn bàn 15x15 hay 19x19

Cờ caro 15x15 hợp khi bạn muốn ván gọn, muốn tập đúng cỡ bàn của gomoku thi đấu, hoặc chơi trên điện thoại. Cùng một bề ngang màn hình, bàn 15 cột có ô to hơn bàn 19 cột nên dễ chạm trúng hơn. cocaro.net chỉ ghép bạn với người chọn cùng cỡ bàn, cùng luật chặn hai đầu và cùng luật đúng 5 quân, nên hai bên luôn đánh cùng một bộ luật. Vì 15x15 là bàn mặc định nên khi ghép ngẫu nhiên, bàn này thường nhanh có đối thủ hơn.

Cờ caro 19x19 hợp với người thích ván dài, nhiều chỗ xoay xở, hoặc đã quen bàn cờ vây. Bàn này tiện nhất khi chơi với người quen, vì hai bên thống nhất trước được cỡ bàn: bạn tạo bàn riêng 19x19 rồi gửi link cho bạn bè. Muốn làm quen trước thì bạn đánh vài ván 19x19 ở chế độ chơi caro với máy, vì máy chơi đúng cỡ bàn và luật bạn chọn.

Bạn chọn bàn ở mục Cỡ bàn trước khi vào ván. Khi tìm ván nhanh, bạn bấm “Đổi” ở dòng luật dưới nút “Tìm ván nhanh”, còn khi tạo bàn rủ bạn bè hay chơi với máy thì chọn ở bước chọn luật. Nếu mới chơi, bạn cứ để 15x15 với luật mặc định cho quen rồi mới chuyển sang 19x19.

Muốn biết hai bàn khác nhau thế nào thì cứ đánh thử mỗi bàn một ván. Ván đầu bạn vào chơi cờ caro online miễn phí trên cocaro.net với bàn 15x15, ván sau đổi sang 19x19, rồi để ý xem quân cờ chạm tới mép bàn mấy lần. Trang không cần đăng ký hay tải app.